پژواک زبان پارسی

پاسخ سؤالات دومین آزمون زبان فارسی 3 – کلاس های سوم تجربی / گروه ب

1 – کدام یک از قواعد زبانی، اجازه ی تولید واحدهای زبانی زیر را نمی دهد؟ درست آن ها را بنویسید:

الف) تو، صورت تو را در آینه، دیدی.

ج: قاعده ی نحوی؛ زیرا، یک واژه نمی تواند در یک جمله، هم زمان، دو نقش بپذیرد. " تو "، هم نهاد جداست و هم مفعول که طبق قاعده ی نحوی نادرست است. صورت درست:تو، صورت خود را در آینه دیدی.

ب) این مدرسه دانش آموزان

ج: قاعده ی هم نشینی، زیرا در گروه اسمی، طبق قاعده ی هم نشینی، مضافٌ الیه، باید بعد از هسته ی گروه اسمی بیاید و نقش نمای اضافه هم نیامده است. صورت درست: این دانش آموزانِ مدرسه  یا: دانش آموزانِ این مدرسه

2 – الگوی هجایی واژه ی " ارج " را بنویسید.

ج: صامت + مصوّت + صامت + صامت

3 –بر اساس الگوی هجایی " صامت + مصوّت "، مثالی بنویسید.

ج: مثال هایی مانند: بَ ، را، تُ ، رو ( به معنی صورت )، تی و ... .

4 – واژه های زیر را " واج نگاری " کنید:

الف) مآخذ : / م / -َ / ء / ا / خ / -ِ / ذ /    

ب) اسطوره :  / ء / -ُ / س/ ط / و / ر / -ِ /

5 – تعداد هجاها و واج های واژه های زیر را به عدد، بنویسید:

الف) آرامگاه:  ( هجا : 3 ) ،  ( واج : 8 )        

تشریحی: هجاها ی آرامگاه :  آ / رام / گاه

واج های آرامگاه:  / ء / ا / ر/ ا / م / گ/ ا / ه /

ب) قیافه:   ( هجا : 3 ) ،  ( واج : 6 )

تشریحی: هجاهای قیافه : قی / یا / فه 

واج های قیافه: / ق / ی / ی / ا / ف / -ِ /

6 – کوچک ترین واحد معنایی زبان کدام است؟

ج: تکواژ

7- عبارت زیر، از چند جمله ی مستقل، تشکیل شده است؟ نوع جمله را بنویسید.

" تحوّل درونی و انقلاب شگرف زندگی مولانا، این عارف دلسوخته، پس از برخورد با عارفی به نام شمس تبریزی، روی داد. "

ج: یک جمله ی مستقلّ ساده.

8 – با توجّه به جمله ی " آن پیرمرد مهربان، همه ی بچّه هایش را دوست داشت." به پرسش های زیر، پاسخ دهید:

الف) تعداد گروه های اسمی؟   

ج: 2 گروه اسمی:آن پیرمرد مهربان / همه ی بچّه هایش.

ب) هسته و وابسته ی گروه مفعولی ؟ 

ج: هسته: بچّه

 وابسته:  همه ( صفت مبهم )، ها ( علامت جمع )،-َش ( مضافٌ الیه ).

پ) تعداد تکواژهای جمله ؟   ج: 15 تکواژ.

آن/پیر/مرد/-ِ/مهر/بان/همه/یِ/بچّه/ها/یش/را/دوست/داشت/Ø.

ت) تعداد واژه های جمله؟  ج: 10واژه.

آن/پیرمرد/-ِ/مهربان/همه/یِ/بچّه ها/یش/را/دوست داشت.

ث) گروه فعلی و هسته ی آن؟           

 ج: دوست داشت، بن ماضی " داشت " هسته ی گروه فعلی است.

9 – جمله های زیر را ویرایش کنید و اشکال آن ها را بنویسید:

الف) تا به این جا نتیجه ای را نگرفتیم.

ج: اشکال: استفاده ی بیهوده از نقش نمای مفعول " را "، در جایی که نیاوردن آن، مشکلی به وجود نمی آورد.

   ویرایش:تا به این جا نتیجه ای نگرفتیم.

ب) هنوز معلوم نشده است چه تعداد از قبول شدگان، شامل این قانون شده اند.

ج: اشکال:اشتباه به کاربردن کلمه ی " شامل " به جای " مشمول ".

    ویرایش: هنوز معلوم نشده است چه تعداد از قبول شدگان، مشمول این قانون شده اند.

پ) آگاهی و بیداری، مسلمانان را فراگرفته است.

ج: اشکال: استفاده از تعابیر نامناسب که موجب دشواری فهم جمله شده است.

ویرایش: مسلمانان، در سراسر جهان، آگاه شده اند.

ت) یک افسر حفاظت دشمن، یک گلوله درکرد و کلّه ی یکی از مخالفان را زد.

ج: اشکال: استفاده از واژه های عامیانه و گفتاری در نوشته های جدّی.

ویرایش: یکی از افسران حفاظت دشمن، گلوله ای شلیک کرد که به سر یکی از مخالفان، اصابت نمود.

10 – هر یک از موارد زیر، مربوط به کدام نوع ویرایش است؟

الف) کاربرد درست همزه ( فنّی  ) 

ب) کاربرد تنوین (  زبانی  )

11 – برای جمله های زیر، در جای خالی، فعل مناسب، به کار ببرید:

الف) ستارگان، در آسمان شب، چشمک  ........... ( زدن)

ج: می زنند

ب) بعضی از سنگ ها، خاصیّت درمانی ............... ( داشتن)

ج: دارد / دارند

12 –منظور از مطابقت نهاد جدا و فعل چیست؟ مثال بزنید.

ج: یعنی نهاد جدا، باید از نظر شخص و شمار، با شناسه ی فعل ( = نهاد پیوسته یا اجباری )، مطابقت کند؛ یعنی با فعل اوّل شخص مفرد، نهاد اوّل شخص مفرد می آید و با فعل اوّل شخص جمع، نهاد اوّل شخص جمع می آید.

مثال: من، امسال در درس زبان فارسی، پیشرفت کرده ام.

 ما امسال، در درس زبان فارسی، پیشرفت کرده ایم.

13 –چه کسانی، ضمیر اوّل شخص مفرد را به صورت جمع، به کار می برند؟ چرا؟

ج: نویسندگان و سخنرانان؛ در حقیقت، خوانندگان و شنوندگان را با خود، شریک می کنند.

14 – گونه ی مؤدّبانه ی مصدرهای ( رفتن ) و ( گفتن ) را در باره ی خود و مخاطب، بنویسید.

ج:  رفتن: درباره ی خود:  مرخّص شدن/ رفع زحمت کردن

    در باره ی مخاطب: تشریف بردن

   گفتن:درباره ی خود:  عرض کردن / به عرض رساندن

در باره ی مخاطب: فرمودن

15 –هدف از حذف، چیست؟

 ج: پرهیز از تکرار و صرفه جویی در کلام.

16- حذف به قرینه ی لفظی را تعریف کنید.

ج: اگر حذف به دلیل تکرار یا برای پرهیز از تکرار صورت گیرد، آن را حذف به قرینه ی لفظی گویند.

17 –حذف کدام نهاد، غیرممکن است؟

ج: نهاد پیوسته یا اجباری یا همان شناسه ی فعل.

18 –آیا در جمله ی " ما، مدیران مدارس کرج، بر تحقّق اهداف آموزش و پرورش، تأکید می کنیم." ،                                   بدل از نهاد جدا

حذف نهاد جدا، امکان پذیر   است؟ چرا؟              

ج: خیر. زیرا نهاد جدا ی جمله، اوّل شخص جمع است و بدل دارد و اگر نهاد حذف شود، بدل با فعل مطابقت، نخواهد داشت.

19 –کلمه ای بنویسید که در آن، صامت میانجی به کار رفته باشد.

  ج: مثالی مانند: آینده ( ی ) ، بینندگان ( گ ) ، آشنایی ( ی اوّل ) ، نامه ای ( همزه = ا ) و ... .